Schema zonder uitleg

Tijdens mijn Trainingen en Coaching-sessies kijk ik met dit model naar de deelnemers en de dingen die zij tegenkomen. Mijn visie en werkwijze is ontwikkeld aan de hand van mijn ervaringen met mijn eigen ontwikkeling en die van anderen.

Ontwikkeling:

Tijdens mijn eigen ontdekkingstocht door mijn bewustzijn kreeg ik steeds meer zicht op een bepaalde gelaagdheid van mijn geest. Ook was er een volgorde in de stappen die ik nam. Dit heeft vorm gekregen in mijn werkmodel met verschillende niveaus. Dit model is dus gestoeld op mijn ervaringen en pad van ontwikkeling. Het is dus zuiver empirisch. Wat belangrijk is is dat het een model is en daarmee een versimpeling van de werkelijkheid. Ook is het meestal niet zo dat je met heel je wezen op één niveau zit. Je kan prima op het gebied van intieme relaties op autonoom zitten en zodra je thuis bij je ouders bent een volledige speelbal zijn.

Het model geeft een beeld van hoe de werkelijkheid zou kunnen zijn en helpt je bij diagnostiek van waar je uithangt en wat je kan doen om ‘verder’ te komen. ‘Verder’ bedoel ik hier relatief. Ik ben een groot voorstander van ‘don’t fix what isn’t broken’. Als je tevreden bent met je leven, is het totaal irrelevant in welk vak van het model je uithangt. Speelbal zijn is niet beter of slechter dan autonoom en de weg van de één naar de ander biedt zeker zoveel uitdagingen als speelbal blijven.

Systeeminvloeden:

We worden voortdurend bestookt door invloeden van buitenaf. Het sterkste voorbeeld hierin is onze familie en alles wat we daarin meegekregen hebben. Naast een hoop behulpzame dingen die we van onze ouders leren, krijgen we ook een stuk mee wat minder bijdraagt. We nemen als kind vaak uit liefde verantwoordelijkheid over van onze ouder. Zolang we niet beseffen dat het niet onze last is om te dragen, blijven we verstrikt in het systeem waar we uitkomen. Door onderscheid te leren maken tussen onze eigen verantwoordelijkheden en die van anderen, komen we steeds meer los van de invloed van ons familiesysteem. Systeeminvloeden spelen altijd op de achtergrond mee en het is onze taak steeds weer te beseffen dat we vanuit het systeem handelen in plaats van hoe we echt willen.

Speelbal:

Ik vermoed dat de meeste mensen een leven lijden/leiden waarin ze weinig tot geen invloed lijken te hebben. Ze conformeren zich naar verwachtingen en normen van hun familie en de samenleving. Als speelbal ben je meestal niet bewust van wat je echt nodig hebt en het ingevuld krijgen van behoeften is dus voornamelijk afhankelijk van toevalstreffers. De aandacht is vooral gericht op het nog iets langer vasthouden van deze toevallige invullingen. Er is een voortdurend angst voor het wegvallen van die invulling. Als dit gebeurd leidt dit tot wanhopigheid en woede op diegene die lijkt alsof hij het ons heeft afgenomen. We voelen dit speelbal niveau vaak ook na het verbreken van een relatie, ontslag of andere situatie waarin iets wezenlijks in ons leven wegvalt.

Berekenend:

Door voortschrijdend inzicht of training kunnen we zicht krijgen op onze levensbehoeften en wat we kunnen doen daar invulling aan te geven. We nemen dan dus verantwoordelijkheid voor wat we nodig hebben en bedenken strategieën om onze behoeften ingevuld te krijgen. We zijn hier afhankelijk van onze omgeving die ons voorziet in de nodige waardering, steun, liefde, zorg en erkenning maar we krijgen meer grip op hoe we ons voelen en de mate waarin we kunnen genieten van het leven.
De liefdesrelatie is waarschijnlijk de situatie waarin we invulling in de grootste hoeveelheid behoeften vinden. Logisch dus dat we dat verdedigen en alles aan doen om het te behouden! We gaan daarin zo ver dat we onszelf beperken en allerlei dingen nalaten die we eigenlijk wel willen doen, om onze ingevulde behoeften ingevuld te houden. Waarom ik dit niveau berekenend noem, is dat we steeds nadenken over wat we kunnen doen om onze behoeften ingevuld te krijgen.

Om een voorbeeld te geven: Ik besefte me op een gegeven moment dat ik elke avond met mensen wilde afspreken om verbinding en contact te ervaren. Eigenlijk maakte het me dan niet zo veel uit met wie. Het ging dus niet echt om de persoon maar om wat het me opleverde.

Autonoom:

Als we ons verder verdiepen in de behoeften die in ons leven krijgen we zicht op hoe we zelf onze behoeften kunnen invullen. Vaak is het (h)erkennen van de behoeften en de gevoelens die daaruit voortkomen voldoende om het te kunnen loslaten. Dit vraagt tijd, aandacht en acceptatie. Doordat de afhankelijkheid van anderen minder wordt, is er meer ruimte om authentiek te zijn. Er komt steeds meer ruimte om te doen en laten wat jij wilt. Persoonlijke integriteit vervangt grotendeels volgzaamheid aan wetten en sociale normen.

Relaties op dit niveau zijn lang niet zo belangrijk als op andere niveaus, omdat we niet meer afhankelijk zijn van de behoeften die de relatie invult. Paradoxaal genoeg floreert hierdoor de relatie en krijgt de verbinding een onbeschrijfelijke diepte. Het is een relatie tussen twee mensen die zichzelf helemaal inbrengen. Compromissen zijn schaars en er wordt niet op de partner gerekend bij het invullen van behoeften. Mede hierdoor word je regelmatig geconfronteerd met oude patronen en verwachtingen. Dit bied je de kans om ook hierin op te schuiven naar autonomie. Relaties op dit niveau hebben voornamelijk als doel om je verder te helpen in je groei.

boek kleinAutonoom en verbonden:
Op het moment dat je een redelijke onafhankelijkheid verworven hebt in je relatie kan je naar een vorm van wederzijdse afhankelijkheid. Je beseft beide dat je verantwoordelijk bent voor jouw behoeften en wensen en erkent tegelijk dat er gebieden zijn waarin de één zich liever ophoudt dan de ander. Doordat er geen daadwerkelijke afhankelijkheid is, kan je vertrouwen op dat de ander dat stuk voor jou invult. Dit geeft een ervaring van totale éénwording zonder jezelf te verliezen. De geest komt tot rust en er ontstaat een staat van warmte en vreugde.